آشنایی با بلوغ دیررس در پسران و دختران; علائم و درمان

آشنایی با بلوغ دیررس در پسران و دختران; علائم و درمان

بلوغ فرآیندی است که بدن نوجوان با تکامل یافتن به بدن یک بزرگسال تبدیل می‌شود. بلوغ از زمانی شروع می‌شود که بدن مقادیر بیشتری هورمون‌های رشد و جنسی تولید می‌کند و منجر به تغییرات جسمی ‌و عاطفی می‌شود. در این دوران نوجوانان ممکن است به دلیل تغییرات خلق و خویی زودتر عصبانی شوند.

در این مقاله شما را با بلوغ دیررس دختران و پسران آشنا خواهیم کرد.

بلوغ چه زمانی رخ می‌دهد؟

بلوغ زمانی رخ می‌دهد که بدن شما از کودکی به بزرگسالی رشد می‌کند. معمولاً این تغییرات از ۸ تا ۱۴ سالگی برای دختران و از ۹ تا ۱۵ سالگی برای پسران شروع می‌شود.

بلوغ در پسران و دختران شامل طیف گسترده‌ای از تغییرات طبیعی است و به همین دلیل است که شما ممکن است چندین سال زودتر(یا دیرتر) نسبت به دوستان خود رشد کنید.

با این حال گاهی اوقات، افراد این محدوده سنی را برای بلوغ پشت سر می‌گذارند و هیچ نشانه ای از تغییرات بدنی در آنها رخ نمی‌دهد در این حالت می‌گوییم فرد دچار بلوغ دیررس شده است.

علائم بلوغ در دختران چیست؟

  • رشد سینه‌ها
  • رشد موهای بدن
  • قاعدگی
  • رشد بیشتر لگن

علائم بلوغ در پسران چیست؟

  • بزرگ شدن بیضه‌ها و آلت تناسلی مرد
  • تغییر پیدا کردن شکل بدن به طوری که شانه‌ها عضلانی تر می‌شود
  • ترشح بیشتر هورمون‌های جنسی

علائم بلوغ دیررس در پسران چیست؟

  • آلت تناسلی مرد و بیضه‌ها از ۱۴ سالگی شروع به رشد نمی‌کنند
  • رشد دستگاه تناسلی بیش از ۵ سال طول می‌کشد
  • قد کوتاه در میان هم سن و سالان

علائم بلوغ دیررس در دختران چیست؟

  • تاخیر رشد پستان
  • قاعدگی دیرتر از سن ۱۶ سالگی
  • رشد نکردن لگن

علاوه بر موارد فوق گاهی اوقات بلوغ دیررس ممکن است به دلایل دیگری رخ دهد که شامل موارد زیر است:

سابقه خانوادگی

اغلب اوقات بلوغ دیررس به دلیل وجود سابقه خانوادگی بوده است به طوری که پدر، مادر عمو یا دایی فرد نیز دچار این مشکل بوده اند. این نوع بلوغ دیررس با گذر زمان برطرف شده و شرایط بلوغ رقم خواهد خورد.

مشکلات پزشکی

مشکلات پزشکی همچنین می‌تواند باعث بلوغ دیررس شود. برخی از افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن مانند دیابت، فیبروز کیستیک، بیماری کلیوی یا حتی آسم ممکن است در سنین بالاتر بلوغ را تجربه کنند.

دلیل آن این است که بیماری آنها رشد و تکامل بدن آنها را دشوارتر می‌کند. درمان مناسب و کنترل بهتر این شرایط می‌تواند به بهبود شرایط بلوغ کمک کند.

همچنین فردی که دچار سوء تغذیه است و بدن وی فاقد مواد مغذی مناسب برای رشد است، ممکن است دیرتر از همسالانی که از رژیم غذایی سالم و متعادل استفاده می‌کنند، رشد کند.

به عنوان مثال، نوجوانان مبتلا به اختلال بی اشتهایی عصبی اغلب آنقدر وزن کم می‌کنند که بدن آنها نمی‌تواند به درستی رشد کند یا مثلا دخترانی که در ورزش بسیار فعال هستند ممکن است دیرتر به سن بلوغ برسند زیرا ورزش آنها را بسیار لاغر نگه می‌دارد. بدن دختران قبل از بلوغ یا پریود شدن به چربی کافی احتیاج دارد.

تأخیر در بلوغ نیز می‌تواند به دلیل مشکلاتی در غده هیپوفیز یا تیروئید رخ دهد. این غدد هورمون‌ها را برای رشد و نمو بدن آماده می‌کنند.

برخی از افراد که در زمان طبیعی بلوغ را پشت سر نمی‌گذارند، به دلیل وجود اختلال کرومزومی‌در آنان است. مشکلات موجود در کروموزوم‌ها می‌تواند روند طبیعی رشد را تحت تأثیر قرار دهد. مثلا:

سندرم ترنر زمانی اتفاق می‌افتد که یکی از دو کروموزوم X زن غیرطبیعی بوده یا از بین رفته باشد. این امر باعث ایجاد مشکلاتی در نحوه رشد دختر و رشد تخمدان و تولید هورمون‌های جنسی می‌شود.

زنانی که به سندرم ترنر درمان نشده مبتلا هستند کوتاه قد تر از حد طبیعی هستند، ممکن است بلوغ را به روش معمول طی نکنند و بیماری‌های دیگری نیز داشته باشند. مردان مبتلا به سندرم کلاینفلتر با یک کروموزوم X اضافی متولد می‌شوند. 

پسرانی که به آن مبتلا هستند، نسبت به سن خود معمولاً قد بلندتری دارند، ممکن است مشکلات یادگیری و یا بیماری‌های دیگری داشته باشند.

بلوغ دیررس چگونه تشخیص داده می‌شود؟

بلوغ-دیررس-در-پسران

بلوغ دیررس به راحتی و با معاینه پزشک عمومی‌قابل تشخیص است. چنانچه مشکلی وجود داشته باشد پزشکان معمولاً به نوجوانان دارای بلوغ دیررس کمک می‌کنند تا رشد طبیعی تری داشته باشند. به هنگام مراجعه برای معاینه موارد زیر را در نظر داشته باشید:

  • چنانچه سابقه بیماری خاصی در خانواده خود دارید حتما با پزشک خود در میان بگذارید.
  • در مورد هر دارویی که می‌خورید با پزشک خود مشورت کنید.

پزشک ممکن است موارد زیر را نیز پیشنهاد دهد:

  • برای بررسی مشکلات تیروئید، هیپوفیز و یا سایر غدد آزمایش خون برای شما تجویز کند.
  • برای بررسی اینکه رشد طبیعی استخوان‌های شما انجام می‌شود یا خیر، یک رادیوگرافی تراکم استخوان برای شما تجویز می‌کند.

بلوغ دیررس چگونه درمان می‌شود؟

پزشکان اغلب بلوغ دیررس را به دلیل بیماری خاصی نمی‌دانند از این رو اکثر نوجوانان دارای بلوغ دیررس باید توجه داشته باشند که فقط کمی‌دیرتر از سایرین ​​رشد کرده و به بلوغ می‌رسند. با این حال چنانچه پزشک مشکل خاصی پیدا کند ممکن است نوجوان را به معاینه نزد متخصص غدد درون ریزی کودکان و نوجوانان ارسال کند.

متخصص غدد درون ریزی کودکان و نوجوانان ممکن است فرآیند هورمون درمانی را برای نوجوان شروع کند این فرآیند شامل موارد زیر است:

  • پزشک برای شروع تغییرات بلوغ، ممکن است دوره کوتاهی از درمان با تستوسترون (معمولاً تزریق ماهیانه به مدت ۴-۶ ماه) را انجام دهد.
  • دختران ممکن است دوز کمتر استروژن به مدت ۴-۶ ماه برای شروع رشد پستان دریافت کنند.

پس از پایان درمان، چنانچه تغییراتی در بلوغ شروع نشده بود پزشک معمولا دوره‌های طولانی تر هورمون درمانی را شروع می‌کند.

نحوه کنار آمدن با بلوغ دیررس

تماشای رشد و پیشرفت جسمی‌دوستانتان در شرایطی که اتفاق مشابهی برای شما رخ نمی‌دهد، می‌تواند سخت باشد. ممکن است احساس کنید که در این رشد جسمی‌نسبت به دوستانتان عقب افتاده اید. حتی وقتی پزشک یا والدین شما به شما اطمینان می‌دهند که اوضاع خوب خواهد شد، سخت است که منتظر چیزی باشید که ممکن است اتفاق نیفتد.

اگر احساس افسردگی می‌کنید یا در مدرسه مشکلاتی دارید با مادر یا پدر، پزشک یا بزرگسال مورد اعتماد خود در مورد یافتن مشاور یا درمانگری که می‌توانید با او درد و دل کنید صحبت کنید. آنها می‌توانند به شما کمک کنند احساسات خود را کنترل کنید و روش‌هایی برای کنار آمدن با آنها به شما پیشنهاد می‌دهند.

سخن آخر

دوران بلوغ، دورانی چالش برانگیز است که برای همه افراد رخ می‌دهد با این حال دلایل بسیاری ممکن است آن را زودتر یا دیرتر رقم بزند. نوجوانان باید در این دوران روحیه خود را تقویت کرده تا بتوانند از این دوران پر چالش عبور کنند.

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.قسمتهای مورد نیاز علامت گذاری شده اند *