کم خونی و راهکارهای تغذیه‌ای برای جبران آن

کم خونی و راهکارهای تغذیه‌ای برای جبران آن

کم خونی به حالتی اطلاق‌ می‌‌شود که گلبول های قرمز برای حمل اکسیژن به اندازه کافی در خون ما وجود نداشته باشند.

البته ممکن است از نظر تعداد گلبول ها کافی بماند اما هموگلوبین، (پروتئین حامل اکسیژن) کافی نداشته باشند.

هموگلوبین سرشار از آهن است در نتیجه زمانی که بدن شما با کمبود آهن مواجه شود ساخت آن نیز با مشکل روبرو ‌می‌‌شود و در نتیجه کم خونی فقر آهن رخ ‌می‌‌دهد.

کمبود فوالت و ویتامین B12 نیز ‌می‌‌تواند فرآیند خونسازی را تحت تاثیر قرار دهد. پس دریافت کافی این ویتامین ها نیز برای ما حائز اهمیت ‌می‌باشد.

از علائم کم خونی ‌می‌توانیم به سردرد، سرگیجه، احساس ضعف و خستگی، پوست رنگ پریده، بی حسی یا سرما در پاها، دمای پایین بدن و ریزش مو اشاره کرد.

متداول ترین نوع تشخیص کم خونی از طریق آزمایش خون(CBS) است که به وسیله آن می‌توان تعداد و دیگر ویژگی های گلبول های قرمز را مشخص کرد.

آزمایش های دیگری که به وسیله آن می‌توان تعداد گلبول های قرمز را اندازه گیری کرد عبارتند از:

رتیکولوسیت که در آن به شمارش گلبول های آزاد شده از مغز استخوان می‌پردازد و نوع دیگری که به بررسی مدفوع برای پیدا کردن نشانه های کم خونی می‌پردازد.

دکتر شما با مطالعه نتیجه آزمایش خون شما می‌تواند به کم خونی و دلیل آن پی ببرد.

از دست رفتن مقدار زیاد خون یکی از دلایل ایجاد کننده کم خونی است که شما باید به آن توجه داشته باشید.

قائدگی شدید، زخم های حاد یا عمل های جراحی می‌تواند از دیگر دلایل ایجاد کننده کم‌ خونی های شدید می‌تواند باشد.

به حال بهتر است همه افراد به ویژه بانوان ماهیانه آزمایش خون بدهند تا از میزان گلبول های قرمز خود آگاه شوند.

برای رژیم درمانی در اکثر کم خونی ها باید منابع غذایی آهن، فوالت، ویتانین های گروه B و ویتامین ویتامین C را در برنامه غذایی خود بگنجانید.

در این مقاله به این منابع غذایی و راهکارهایی برای افزایش جذب آهن اشاره‌ می‌کنیم.

۱ -گوشت قرمز و پرندگان

در همه انواع گوشت ها آهن هِم داریم. آهن هِم آهنی با کیفیت بالای جذب است که در منابع جانوری یافت ‌می‌شود.

 بهترین منبع برای این آهن، گوشت قرمز مثل گوشت گوسفند و گوشت گوساله است.

البته توجه داشته باشید در گوشت پرندگان نیز ما آهن هِم داریم ولی ‌میزان آهن موجود کمتر از گوشت های قرمز‌ می‌باشد.

۲ -غذاهای دریایی

غذاهای دریایی نیز از منابع خوب آهن هم ‌می‌باشند. ماهی قزل آلا و سالمون از ماهی های خوبی هستند که آهن خوبی نیز دارند.‌

میگو، صدف و خرچنگ هم‌ می‌توانند به تأمین آهن هِم کمک کنند.

۳ -سبزیجات برگ سبز

در سبزیجات و منابع گیاهی آهن موجود آهن غیر هِم ‌می‌باشد.

این آهن نیز بسیار خوب است ولی‌ میزان جذب و دسترسی آن برای بدن انسان نسبت به آهن هِم کمتر ‌می‌باشد.

از منابع غذایی خوب آهن در گیاهان به کلم، تره، شاهی، برگ تربچه و شلغم، اسفناج و سایر سبزی خوردن هایی که برگ های تیره دارند اشاره ‌می‌کنیم که هم برای کم خونی و هم برای رشد مو بسیار مهم می‌باشد.

توجه داشته باشید این منابع علاوه بر آهن غیر هِم؛ فوالت بسیار خوبی نیز دارند.

۴ -لوبیاها

گروه لوبیاها که شامل لوبیا سفید، قرمز، سویا و چیتی و چشم بلبلی ‌می‌باشند.

منبع بسیار خوب آهن و هم چنین فوالت ‌می‌باشند و برای آن دسته از افرادی که در رژیم گیاهخواری هستند جهت پیشگیری از کم خونی بسیار حائز اهمیت اند.

۵ -مغزیجات

کم-خونی

استفاده روزانه از مغزیجات مثل پسته، گردو و بادام زمینی به تامین آهن و فوالت روزانه بسیار کمک ‌می‌کنند و در پیشگیری و درمان کم خونی ها بسیار نقش دارند.

۶ -غذاهای غنی شده با آهن

این دسته از مواد غذایی حاوی آهن غیر هِم ‌می‌باشند. این مواد غذایی شامل: آب ‌میوه های غنی شده با آهن، آرد غنی شده با آهن و غلات غنی شده با آهن‌ می‌باشند.

۷ - افزایش جذب آهن غذایی

  • جذب آهن و فوالت هنگام مصرف ویتامین C بیشتر ‌می‌شود، در نتیجه بهتر است همراه وعده های اصلی غذا از منابع ویتامین C استفاده نماییم. این منابع شامل: مرکبات، گوجه، جعفری و فلفل دلمه ای است.
  • منابع آهن غیر هم را با فاصله از گروه لبنیات مصرف کنید تا در جذب آن اختلال ایجاد نشود.
  • ‌میزان کلسیم مصرفی همراه با منابع آهن هِم باید تنظیم شده باشد.
  • از منابع ویتامین آ مثل هویج، فلفل دلمه ای زرد و سایر سبزیجات و‌میوه های زرد و نارنجی رنگ استفاده نمایید.
  • اگر گیاهخوار هستید یا به هر دلیلی منابع جانوری را دریافت نمی‌کنید تحت نظر متخصص تغذیه و یا پزشک مکمل ویتامین B12 صرف نمایید.

سخن آخر

تنظیم‌ میزان منابع آهن به صورتی که مشکل ساز نباشد و همچنین به بهترین نحو جذب شود، کاری تخصصی است که باید تحت نظر متخصصین تغذیه انجام شود.

این موضوع به طور مثال مصرف تنظیم نشده گوشت ها هرچند برای کم خونی مفید است اما اگر بیش از نیاز فرد مصرف شود ‌می‌تواند مشکلاتی را ایجاد کند.

سُها پژمان فر

کارشناس تغذیه و رژیم درمان

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.قسمتهای مورد نیاز علامت گذاری شده اند *